Η ψυχαναλυτική θεραπεία χρησιμοποιεί κυρίως τον ελεύθερο συνειρμό, μια τεχνική που συνίσταται στο να αναφέρει ο θεραπευόμενος οτιδήποτε έρχεται στον νου του και η οποία επιτρέπει την ανάδυση ασυνείδητου περιεχομένου.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία δημιουργείται ένας χώρος όπου σκέψεις, συναισθήματα και βιώματα μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα και όσα δεν είναι ακόμη γνωστά ή δεν έχουν βρει τις λέξεις τους να αναδυθούν σταδιακά.
Η προσωπική ιστορία, οι σχέσεις και όσα επαναλαμβάνονται χωρίς να κατανοούνται μπορούν έτσι να γίνουν αντικείμενο αναστοχασμού και να αποκτήσουν νόημα.